અનુને મળ્યાં પછીના કાવ્ય-૨

ઓક્ટોબર 31, 2012

૧)
છેલ્લું ચુંબન
અફીણ પોપચામાં ભારોભાર વર્તાય
એવું આ શિર્ષકમાં છે.
સાંજ. એમના ખરડાયેલાં યુનિફોર્મ,
આપણે જોયું એ પૂરતૂં નથી;
પછી હું તારામાં સૂઈ ગયો.
૨)
પછી શહેર, પ્રકાશ,
અને તારી લાગણીઓ ભિન્ન દિશામાં
વિખરાઈ ગઈ.
ફૂટપાથ મને ગમે ત્યાં દોરી જાય;
એક વાંકડીયા વાળવાળી છોકરી
શેરી રમતનું સુલેખન બેસૂર ગાઈ વગાડે છે.
(strumming up a street calligraphy of a corner game.)
૩)
તું વાતોડિયણ છું,
જેમ લોહી અગણિત નસોમાં.
કોમ્યુનિકેસનનો લય શોધીએ છીએ
પેલાં રસળતા ૮૪ આસનના, ગદ્ય પ્રવાહમાં.
૪)
વૃક્ષ આખી સ્ત્રી બોલી જાય છે
કોમળ રાત્રિમાં,
ફૂટપાથમાં તીરાડો કાળી બેઠી છે,
બોનસાઈ વૃક્ષમાં રહ્સ્ય ઠીંગરાયું છે,
દરવાજે મૃત સ્વપ્ન મિજાગરામાં કટાઈ ચીચીયારીઓ પાડે;
અનુ, ફેંકેલા પાસામાં
આપણે જ શકુની અને આપણેજ દ્રૌપદી.
૫)
તારી આંગળીમાં
સંસ્મૃતિ ચોટલા જેવું ગૂંથેલી છે.
ભીલડીના છૂંદણા સમ
નામ હથ્થેળીઓમાં ચીતરેલું છે;
સાડીના ખભામાં ખોસેલું બોરિયું મૌન ભાષા બોલે છે.
૬)
આકાશ ટેબ્લેટની ભૂરાશમાં
તારૂં નામ લખી રાખ્યું હતું.
ટેબ્લેટ ખોવાઈ ગયું
હવે તારી આંખોની ઝીણવટ યાદ છે
અને આ ત્યક્ત ઘરનું અસ્થાન,અનુ.
૭)
હવે સંસ્મૃતિ
ચોટેલાં શબ્દો સાથે ગળામાં અટકી ગઈ,
રહસ્ય શોધવા હું મથ્યો;
એક ભાષા
વપરાશ વગર કેવળ ઘૂંટાયા કરે સ્વાસમાં.
૮)
કવિતા લખતા પહેલાં
થોડાં શબ્દમાં અસ્તિત્વ
સંકોડાઈ ગયું હતું,
હવે તારો ધ્વનિ મને ઉકેલે
અને હું ભાષામાં બાની સાથે અથડયા કરું છું.
૯)
દરેક શરીર વારાથી પ્રેમ કરે છે.
તેં તારા પ્રેમને પ્રેમ કર્યો હતોઃ
દરેક પુરષ ઊંઘમાં ખસી કરાયેલો છે.


બધાં રંગોમાં વેદના ભરેલી છે-૧૧

ઓક્ટોબર 30, 2012

હું કવિ છું તેથી શબ્દ પકડું અથવા લય પકડું.પણ
અમાનવીયપણું જેવાં શબ્દ ચલણી સિક્કા જેવા આપણી
વાતોમાં ફરતા થઈ ગયા છે–

આપણી વાતોમાં કે ટેબલ પર ચા પીતા કરેલી ચર્ચામાં કે
રંગોના જ્ઞાનને કારણે આપણે કોઇ દિવસ ચહેરા જેવું
કશું દોર્યું નથી.પેપર પર દોરેલો ચહેરો વધારે પડતો
એકલો પડી જાય છેઃ આપણો ભય.આપણી નબળાઇમાં
સામેવાળાનો ઇશ્વર પણ પોતાનો ચહેરો ભૂલી જાય છે,
અને હજું પણ એક જ જાતના માણસને બોલાવે
છે અને ચીતરે છે ચામડી ઉપર.

આપણી જ ટેવ છેઃ આયનામાં ડોકિયું કરી
રોજ આપણો પહેલો દિવસ શરૂ કરીએ છીએ.
૨૧-૧૨-૨૦૦૫


બધાં રંગોમાં વેદના ભરેલી છે-૧૦

ઓક્ટોબર 26, 2012

શિવાજીએ ફૂંકેલી તૂતૂડી ફરી વગાડી
હું મારા સમયની કવિતા નવેસરથી લખું છું;
અતિશય ખરખરતા. અણુપ્રચુર મિસલ્સમાં ટૂંકા થઈ ગયેલા મહાસાગરની,
ઓયલ ઢોળાતા ચીકણો લેંટ થઈ ગયેલા દારૂના પ્યાલાની
ધાર જેવા મદીલા દરિયાની,
પૌરાણિક વસ્તુઓ અને ભંડાર ખૂલી જતાં અતિશય ઘોંઘાટ્ટથી પારદર્શક દરિયાની,
કાસમની વીજળીથી સોંસરો પાર ન થઈ અમસ્તા ઉછળ્યા કરતા દરિયાની,
દરિયાની આખી કવિતા મેં હજું સાંભળી નથી,
એની ભૂરી ઊછળતી એકોર્ડિયન પ્રત્યક્ષતાની,
એમાં ડૂબેલ પૌરાણિક સંસ્કૃતિની ખિન્નતાની,
સમુદ્રમંથનથી ઉદભવેલા કાલગ્રસ્ત અવાજની વિસંવાદિતાની,
નારિયેળ પાણીમાં પીવાઈ ગયેલો ઊનાળો ભૂંસતી રેતીની,
અને
ભૂરા દરિયાકિનારાના, મક્તા રૂમાલ પર પીઠ શેકતી
છોકરીના ઉઘાડની
૧-૧-૨૦૦૬


બધાં રંગોમાં વેદના ભરેલી છે-૯

ઓક્ટોબર 21, 2012

મેં તને જોઇ. વળાંક આવતા જ તું વળી ગઈ.

હું કેવળ તારું આવું સપાટ જતું રહેવું જોઇ રહ્યો.
તારે આવવું જ ન હતું.છૂટા પડવું એ સરળ અનુભવ છે.
તારાથી એ કહેવાયો નહીં તારું મારી સામે જોઇ રહેવું;
એમાંથી કશા અણસાર મળતા નથી. તારી આંખો તો
મેકપથી સંતાડાયેલી હતી.ભૂરાશથી પહોળી થતી હતી,
પોપચાં પાછળથી.

છતાં આ કવિતા લખવી એ મારામાંથી છૂટા પડી તારામાં
જોડાઇ જવાનો અનુભવ છે.
૧૧-૧-૨૦૦૬


અનુને મળ્યાં પછીના કાવ્ય-ભાગ-૧

ઓક્ટોબર 18, 2012

૧)
શબ્દમાં જીવન રસ ઉદભવે છે,
જ્યારે એ તારા હોઠની પંક્તિમાંથી ફૂટી નીકળે.

૨)
શબ્દ એ દરવાજો છે
જેમાંથી આપણે એકમેકમાં પ્રવેશીએ છીએ;
પછી જે થાય તે કેવળ ભર્તૃહરીનો સ્ફોટ જ.

૩)
તું છેલ્લી છું
જે ઠાલવી ગઈ પોતાને મારામાં,
હજું ન બોલાયેલાં કે લખાયેલાં વાક્યમાં.

૪)
તને મળવા આવવાની
દરેક યાત્રા
શબ્દ વગરનું માર્ગદર્શન છે.

૫)
દરેક દિશા
તારી હાજરીથી સળવળ્યા કરે છે.
તેથી મારી શોધ હવે અનાકાર શોધવા જેવું છે.

૬)
તારી આંખમાં ઋતુ ઉઘડે
પછી મારું grace ક્યારેય એની હરિયાળી ગુમાવતું નથી.

૭)
તાર શર્ટનું પહેલું બટન ખૂલ્લું રહી જતાં
દરેક રાશિ ચિહ્ન પોતાના પુરુષોનું
ભવિષ્ય બોલવા માંડે છે.
કેવળ હું એકલો જ
હમિંગ પક્ષી સમ ઘર બાંધવા
ત્યાં સતત અચળ પાંખો ફફડાવ્યા કરું છું.

૮)
તને દરેક મળવું
સંશોધન જેવું છેઃ
ચુનાના ખડકમાં જાળવેલી વંશાવલિ પાછી મેળવવા.
પણ હું તો વિસ્મૃત સંસ્મૃતિ શોધનારો છું.

૯)તારા ગાલ પરનો તલ-
લુપ્ત ભાષા ઊકેલવા કોઇ સંકેત હોય
તો હું એની ચાવી છું.

૧૦)
આપણું સાયુજ્ય
અકાશમાં ઉછાળેલું પંખીઃ
પછી સંગીત,પવન વૃક્ષને મરડે તેમ,આપણને પણ.
૧૦-૧૮-૨૦૧૨


બધાં રંગોમાં વેદના ભરેલી છે-૮

ઓક્ટોબર 17, 2012

આ કવિતા એને રંગ નથી પણ સ્ત્રી કરતાં પણ વધારે કામોદ્દિપક છેઃ
આકાર,અર્થ ઘટ્ટતા,પારદર્શકતા,વળાંકો એના સંતાયેલા અવાજ સાથે
ઊભી રહે છે અને પેલી સ્ત્રીને દુભવે છે, જે માણસ તરીકે જીવે છે.

શબ્દો મોહેન્જોદારો જેવાં છે,આવે અને જતાં રહે એમના ઢગલા વાળીને.
અને પછી આપણને ઓળખવાની અડચણ ઊભી કરે.શબ્દને આપણાં
જેવાં શરીર નથી પણ ચોક્કસ આકાર છે,એમાં તત્કાલીન અવાજ છે.
સાંત્વનામાં આપણે આપણું ગેરહાજર અસ્તિત્વ અનુભવીએ છીએ.આપણે
સૂર્યના અજવાળામાં વેરવિખેર પડી રહીએ અને આપણને શોધતા ખાસ્સો
સમય જતો રહે છે.શબ્દ કે સમયને કશી ઉતાવળ નથી એમને પોતાનું
અલાયદું સ્વક છે. આ શબ્દોમાંથી આપણે સર્જીએ છીએ આપણી વાર્તા,
વાક્યો,નાશ પામતા ચહેરા, મોહેન્જો દારોમાંથી ખોદી કાઢેલા,ભૂલી જવાયેલા ઇશ્વર
(એમની દંતકથા જે આપણા પર લાદેલા એમના સ્વપ્ન હતાં,આટલા બધાં
આપેલાં યજ્ઞબલિ પછી પણ!)
આપણે વિવિધ ઇચ્છા ભરેલો, સ્વપ્નથી ઊભરાતો આત્મા અભિવ્યક્ત કર્યો છે
શબ્દમાં(સ્ત્રીના કાનમાં પણ.)છતાં અદ્રશ્ય વેદનાનાં ઊંડાણોમાંથી નિખાલસપણે
પૂછીએ છીએઃ હું હજું શેનો ઋણી છું?
૨૯-૧૨-૨૦૦૫


બધાં રંગોમાં વેદના ભરેલી છે-૭

ઓક્ટોબર 16, 2012

એક દિવસ તડકો ચાલતા માણસો વચ્ચે રસ્તા પર ઊકળતો હતો.

આકાશ ઝેર પીધેલાં માણસ જેવું ભૂરું હતું.એની છાપ. વિચિત્ર હતી.
બળેલા ઘરમાં ગેરહાજર ઘર જેવી.કેવળ સંકળાયેલી સાંત્વના તરે
એની બળેલી બાહ્યરેખામાં દ્ર્ઢ કરાયેલી.એનો આભાસાત્મક દરવાજો
નકારાત્મક આવકાર અથવા પ્રેક્ષકની દ્રષ્ટિ સાથે સંકળાયેલો દ્રઢ ઊભો છે.
બળેલા દરવાજાનો હાથો કરોળિયાના જાળાનું મધ્યબિંદુ છે વા હાથો
જાળામાં લોખંડી જંતુ જેવો સપડાયેલો છે. ઉપર તણાયેલા લાંબા ટૂંકા વાંકા સળિયા પર ભૂરું
છાપરું ત્રાંસુ અટકી રહ્યું છે.બાહ્ય રેખા અને આકાશના મેળાપમાં તણાયેલી છે લાંબી
સાદી કાળી જખમની નિશાની કે એ વિભક્તતાની ભૂતિયા રેખા.એક દિવસ તડકો
ઉનાળુ ઘરમાં રાહ જોઇ ઉભો હતો,મોગરાની ગંધે હમણા જ રંગલા કઠેરા પર ચળકતો.
કવિતા સીવવાના સંચા પરની રીલ જેવું ધીમે ધીમે ઉકલતી હતી.ઇચ્છા સળવળી
ઉભી રહે છે કાળા નિશ્ચલ પડછાયામાં.
નજીવા ખુલ્લા રહી ગયેલા દરવાજામાંથી પરિવર્તનની ઇચ્છા પર તણાયેલો
તડકો મર્યાદા ઓળંગી બહાર નીકળી ગયો…
૧૭-૧૨-૨૦૦૫